Nieuwe Zen Cirkel start op 12 maart!
Onderwerp van de nieuwe Zen Cirkel die op 12 maart aanstaande in Utrecht begint is een van de meest briljante teksten van het Japanse Zen, de Genjo Koan uit 1233 van Dogen Zenji. Het is een tekst die ik al sinds het begin van mijn zen training geniet en verteer. De titel is op twee manieren te vertalen: 'Het leven van de uiteindelijke werkelijkheid' of 'Je dagelijkse leven als onoplosbare kwestie' . Ik heb me voorgenomen deze tekst die ik al zo lang dankbaar met me meedraag met frisse blik te gaan benaderen. Ik benader haar deze keer nadrukkelijk vanuit het perspectief van ons dagelijkse leven zoals we het leiden. De Genjo Koan staat dus in deze Zen Cirkel voor 'Je dagelijkse leven zoals je het leidt als een onoplosbare kwestie''.
Ik heb de Genjo Koan in het Nederlands vertaald in mijn boek 'Ontwaakte aanwezigheid' uit 2008 (Felix Uitgeverij). In de aankomende Zen Cirkel gebruik ik echter niet mijn eigen vertaling uit bovengenoemd boek, maar de recente vertaling van Kazuaki Tanahashi, in 2010 uitgegeven door Shambala, in samenwerking met het San Francisco Zen Center. Deze vertaling is in het Engels. Hieronder om alvast op stoom te komen mijn vertaling uit 2008 van fragmenten uit die uitmuntende zen tekst, de Genjo Koan.
'Omdat alles de werkelijkheid is van mijn aanwezigheid, is er illusie en realisatie, beoefening, geboorte en dood en zijn er Ontwaakten en levende wezens.
Omdat alles onbepaald is, is er geen illusie, geen realisatie, geen Ontwaakte, geen levend wezen, geen geboorte en geen dood.
De weg van ontwaakte aanwezigheid is, fundamenteel, voorbijgaan aan het vele en het ene; dus is er geboorte en dood, illusie en realisatie en zijn er levende wezens en Ontwaakten.
En toch, in gehechtheid vallen de bloesems en in afkeer verspreidt zich het onkruid.
Jezelf naar voren brengen en alle dingen ervaren is illusie. Dat de dingen naar voren komen en zichzelf ervaren is ontwaken.
Zij die een grote realisatie hebben van illusie zijn Ontwaakten; zij die in grote illusie verkeren omtrent realisatie zijn levende wezens. En verder, zijn er degenen die voortgaan met zich realiseren voorbij realisatie, zij die in illusie verblijven doorheen illusie.
Als Ontwaakten werkelijk Ontwaakten zijn, merken ze niet noodzakelijkerwijs op dat ze Ontwaakten zijn. Echter, ze zijn levende Ontwaakten, die doorgaan met Ontwaakten te verwerkelijken.
Wanneer je vormen ziet of geluiden hoort met je gehele lichaam-en-geest, dan schouw je dingen onmiddellijk. Maar anders dan de dingen en hun reflecties in de spiegel en anders dan de maan en haar reflectie in het water is, wanneer een zijde is verlicht, de andere zijde donker.
De weg van de Ontwaakte bestuderen is jezelf bestuderen. Jezelf bestuderen is jezelf vergeten. Jezelf vergeten is ontwaken door alles wat zich voordoet. Wanneer je ontwaakt door alles wat zich voordoet, vallen jouw lichaam-en-geest en de lichamen-en-geesten van anderen weg. Geen spoor van realisatie blijft over en dit spoorloze zet zich eindeloos voort.
Wanneer je voor het eerst de waarheid zoekt, dan denk je er ver van te zijn verwijderd. Maar de waarheid is al juist overgedragen; je bent onmiddellijk je oorspronkelijke zelf.
Wanneer je in een boot vaart en naar de kust kijkt, dan zou je kunnen veronderstellen dat de kust beweegt. Maar wanneer je je ogen nauwgezet op de boot gericht houdt, dan kun je zien dat de boot beweegt. Overeenkomstig, als je alle dingen met een verwarde lichaam-en-geest onderzoekt, dan zou je kunnen denken dat jouw geest en wezen duurzaam bestaan. Wanneer je intiem beoefent en terugkeert naar waar je bent, dan zal het duidelijk zijn dat helemaal niets een onveranderlijke kern heeft.
Ontwaken is als de maan die in het water reflecteert. De maan wordt niet nat, noch is het water gebroken. Ofschoon haar licht weids en groots is, wordt de maan gereflecteerd zelfs in een kleine poel water. De hele maan en het totale uitspansel worden gereflecteerd in dauwdruppels op het gras, of zelfs in een enkele waterdruppel.
Ontwaken verdeelt je niet, precies zoals de maan het water niet breekt. Je kunt ontwaken niet hinderen, zoals een druppel water de maan in de lucht niet hindert.
De diepte van de druppel is de hoogte van de maan. Elke reflectie, hoe lang of kort ze ook duurt, manifesteert de weidsheid van de dauwdruppel en de onbeperktheid van het maanlicht in de hemel.
Wanneer de waarheid je totale lichaam-en-geest niet vult, dan denk je dat het al genoeg is. Wanneer de waarheid je lichaam-en-geest vult, dan zie je dat er iets ontbreekt.
Bij voorbeeld, wanneer je in een boot zeilt naar het midden van de oceaan, waar geen land in zicht is, en je kijkt in de vier richtingen, dan ziet de oceaan er rond uit en niet anders. Maar de oceaan is noch rond, noch vierkant; zijn kenmerken zijn oneindig in hun variaties. Hij is als een paleis. Hij is als een parel. Hij ziet er alleen maar rond uit, voor zover je hem kunt zien op dat moment. Alle dingen zijn zo.
Ofschoon de stoffige wereld en de wereld voorbij de condities vele kenmerken kent, kun je alleen maar zien en begrijpen zover je oog van de beoefening reikt. Als je het wezen van alles wat zich voordoet wilt leren kennen, dan moet je weten dat, ofschoon ze rond of vierkant mogen lijken, de andere kenmerken van oceanen en bergen oneindig zijn in hun variëteit; hele werelden zijn daar. Het is niet alleen zo om je heen, maar ook meteen zo onder je voeten of in een druppel water.
Een vis zwemt in de oceaan en het maakt niet uit hoe ver hij zwemt, er komt geen einde aan het water. Een vogel vliegt in de lucht en het maakt niet uit hoe ver hij vliegt, er komt geen einde aan de lucht. Echter, de vis en de vogel hebben nooit hun elementen verlaten. Als hun inzet groot is, is hun bereik groot. Als hun behoefte klein is, is hun bereik klein. Daarom bestrijkt elk van hen volledig hun volle bereik en ervaart elk van hen hun wereld volledig. Als de vogel de lucht verlaat, zal hij onmiddellijk sterven. Als de vis het water verlaat, zal hij onmiddellijk sterven. Weet dat water leven is en lucht is leven. De vogel is leven en de vis is leven. Leven moet de vogel zijn en leven moet de vis zijn. Het is mogelijk om dit te illustreren met meerdere allegorieën. Beoefening, ontwaken en mensen zijn aldus.'
Tot zover. Mijn commentaar laat ik achterwege, dat ontstaat gaandeweg de maandagavonden van de Zen Cirkel als we fragmenten uit deze tekst op ons eigen leven gaan betrekken. Tot dan!
Deel dit artikel:
