Auteur: Maurice Knegtel

Openheid en denken worden vaak als twee elkaar uitsluitende geestestoestanden gezien. Immers, in een staat van openheid ben je gewoon aanwezig, ongekunsteld, moeiteloos, zonder iets toe te voegen of iets af te doen aan wat in je aanwezigheid verschijnt. Zo verschijnen de dingen zoals ze zijn, als wolken in een heldere hemel, of als beelden…

Het boeddhisme heeft een taal ontwikkeld om het proces van menswording mee uit te drukken, als ook de essentie van elke menselijke ervaring en beide daarmee inzichtelijk te maken. In het proces van menswording ontdekken we een onophoudelijke beweging tussen twee elkaar uitsluitende polen: de onbeperkte potentialiteit van de mens tegenover de streng geconditioneerde vormen…

Het heilige kan zich tonen als we de substantialiteit van onze werkelijkheid in twijfel trekken; dan beginnen de bergen te wandelen en de bruggen te stromen. Het sacrale kan zich ook openbaren als we de soliditeit van ons zelf in twijfel trekken. Naast de illusie van de hardheid van de dingen, is de illusie van…

Hoe kunnen we ons de wereld voorstellen van het ongeborene en het doodloze, waar noch aarde, noch water, noch vuur, noch wind is? Hoe ziet die wereld eruit waarin niet de rivier stroomt, maar de brug en waarin de groene bergen altijd wandelen? Kunnen we ons een voorstelling maken van datgene dat bij uitstek onvoorstelbaar…

Het sacrale ligt per definitie voorbij de grenzen van mijn kennen en kunnen, en van mijn willen en weten. De stam van het Latijnse woord sacer, sak, betekent ‘buitenplaats’ en hij duidt de offerplek ver buiten het dorp of de stad aan, de plek waar het heilige in huivering wordt ervaren in en door het…

Als het Indiase Boeddhisme voet zet op Chinese bodem en het langzaam maar zeker een typisch Chinese vorm aanneemt, dan keert de uitdrukking van het sacrale na een duizelingwekkende vlucht van de verbeelding (zie bijvoorbeeld het Avatamsaka soetra dat ik over een paar weken hier zal bespreken) terug naar de aarde en het al te…

Het Grote mysterie van leven en dood licht op in het compromisloos doorvragen naar wat er concreet achter de concepten ‘geboorte’, ‘leven’ en ‘dood’ schuilgaat. Wat is geboorte? Wat is dood? Wat is leven? In het eindeloos terugkeren naar deze vragen en het jezelf openstellen voor wat zich in het kielzog van dit onderzoek toont,…

Zoals de zeventiende eeuwse Japanse Zen Meester Bankei spreekt ook Shakyamuni de Boeddha zo’n tweeduizend jaar eerder in Noord India over het ongeborene. Hij doet dit in een tekst die misschien wel tot de meest mystieke van de gehele Pali overlevering behoort. Een tekst die wellicht ook voor ons, Westerlingen in de eenentwintigste eeuw, het…

Het epitheton ‘Boeddha’ wordt gebruikt voor mensen die zich hebben gerealiseerd dat hun leven ‘opgaat in het licht’ (Zen Meester Ta-aan). Maar ‘Boeddha’ is ook een symbool. Letterlijk betekent Boeddha ‘Ontwaakte’ en als symbool staat het voor een wakend principe in ieder van ons. Het staat voor een oog dat nooit slaapt en alles ziet.…

Heeft het grote mysterie van leven en dood nog een stem in onze moderne samenleving en in hoeverre resoneren de woorden die het Oosterse Zen daaraan geeft met onze Westerse oren? Een vraag zo oud als de mensheid leidt ons tot aan de poort van het heilige. In de woorden van de Indiase Kena Upanisad…